السيد موسى الشبيري الزنجاني

6042

كتاب النكاح ( فارسى )

كه اين امور حد اقلى كه در روايات ذكر شده است ، از باب مثال مىباشد و در مقام نفى كمتر از آن مقدار ذكر شده نيست . بلكه مثال‌هايى از حد اقل متعارف است لذا كمتر از اين مقدار هم كافى است ، حالا كه روايات طائفه دوم مفهوم ندارد و مهر اقل از درهم را نفى نمىكند ، مقتضاى طائفه اول كفايت مهريه كمتر از درهم است ، تنها مقدارى كه اصلا عرفيت ندارد مثلا يك حبه گندم از آن خارج شده است ، و كافى نيست . استاد مد ظله : يك روايت هم از عمر بن حنظله نقل شده كه مربوط به اجل است و در جامع الاحاديث به اشتباه در ميان روايات دال بر مهر آمده است « عمر بن حنظله عن ابى عبد الله عليه السلام قال : و يشارطها ما شاء من الايام » و « ما تراضيا » هم دال بر همين مطلب است . لذا همانطور كه آقايان گفته‌اند حق آن است كه مهر محدوديتى از ناحيه حد اقلى ندارد و اقل مقدارى كه عرفيت داشته باشد حتى اگر كمتر از يك مشت گندم باشد كافى است . « 1 » 7 - نظر صاحب رياض پيرامون روايات و نقد استاد مد ظله بر آن صاحب رياض در رياض وقتى مىخواهند جواب از روايات بدهند مىگويند اين روايات مفهوم ندارد ، چون همه فقهاء منكر مفهوم لقب هستند . اگر گفتند « زيد قائم » دلالت نمىكند كه شخص ديگرى قائم نيست . مفهوم شرط ، وصف و غايت مورد بحث است اما مفهوم لقب مردود عند الكل مىباشد و اين روايات اگر بخواهد دال بر مهر حد اقلى باشد از باب مفهوم لقب است كه همه حجيت آن را نفى مىكنند .

--> ( 1 ) - استاد مد ظله : عرف گاهى مهريه قرار دادن يك دانه گندم را نيز كافى مىداند البته براى كسى كه اين گندم براى او ارزش خاصى دارد مثلا يك دانه گندمى است از اولين گندمى كه در كودكى كاشته است يا گندمى كه جد او كاشته است و مانند آن از امورى كه هر چند ماليت عرفى ندارد و براى تهيه آن متعارف مردم پول نمىپردازند ولى متعارف مردم اگر جاى اين شخص بودند اين حبه گندم براى آنها ارزش داشت لذا مهر قرار دادن يك حبه گندم در چنين شرايطى خارج از متعارف نيست و همين مقدار براى صحت مهريه كافى است .